Ráwshan — Berdaq Ǵarǵabay ulı

-Namaz, ruwza qarızım bar,Bir alladan, meniń qızım.Atańnıń aytar arzı bar,Qulaǵın sal, janım qızım.

-Namaz, ruwza qarızdarBolsań bir alladan, atam,Qalaysha boldıń arızdar,Sebep nedur, maǵan, atam?

-Xan aytsa xızmetker tayın,Aytayın arzımnıń jayın,Jumsadı bizdi xojayın,Esigińe keldim, qızım.

Xojayınnan bir jumıs bar,Aytsa bizge ne turıs bar,Bayda altın hám gúmis bar,Dúnya deseń biypul, qızım.

-Bayarıń buyırsa jumıs,Sen sorlıǵa bar ma turıs,Biypul dúnya, tegin gúmis,Bizge qalay ráwa atam?

-Bay jumsadı, qızım, meni,Bayǵa ayttırıp keldim seni,Ákeń qalese de neni,Bayda bisyar bári, qızım.

-Dúnya, ǵaziyne bayda bar,Onnan bizge ne payda bar?Sayańdı mennen awlaq sal,Beti qara bolǵan atam.

-Qızım bulaysha gápleme,Kesip ayt, sózdi epleme,Atańnıń sózin kekleme,Kátquda bop keldim, qızım.

-Sózdi kesip aytsam sizge,Jaqınlaptı jasıń júzge,Meniń kewlim baydan ózge,Kámbaǵaldan sáwer, atam.

-Qızım seniń aqılıń joq,Ne ushın bolsın qarnıń toq,Bayda dúnya, ǵaziyne kóp,Ákeńe alıp bergil, qızım.

-Kerek emes baydıń malı,Hár kimniń ashılǵay ıǵbalı,Bolsa da ákem maldan jarlı,Kúnim sennes jaqsı, atam.

-Iygilikli iste bolmas ep,Jaqsı adamda saqlanbasa kek,Dúnya degen bayda lek-lek,Ne keregiń tayar qızım.

-Ata, seniń uyat bunıń,Meniń de bar aǵa, inim,Ózime bolar óz kúnim,Ǵarezim joq baydan, atam.

-Qızım kóp kórme kúnińdi,Qayırıp búklermen belińdi,Kesermen qızıl tilińdi,Óz halıńdı bilgil, qızım.

-Bay ne qılsın jarlılardı,Bizdey malsız sorlılardı,Jaqın etip ne qıladı,Bay óz teńin tapsın, atam.

-Quda qossa diydar nesip,Bay seni kórdi minásip,Bayǵa kóp qızlar talasıp,Tiyemiz dep júr ǵoy, qızım.

-Tiygenler tiysin, tiymeymen,Áste ǵana kete ber sen,Qız bolıwdan bes jılım kem,Dál onbeste jasım, atam.

-On tórtte otaw iyesi,Bayǵa bolsańız tiyesi,Súygilik yarǵa bárshesi,Xızmet etip turar, qızım.

-Qatınǵa qanday xızmetker?Hár kimge alla mádetker,Kátquda, durıs juwap ber,Xızmetkeriń kimdur, atam?

-Alǵa basqan niyetiń bar,Ziliyxaday kelbetiń bar,Bay aǵańda úsh qatın bar,Xızmetkeriń soldur, qızım.

-Kátquda bolaman dediń be?Baydan kóp para jediń be?Sen meni ılayıq kórdińbeÚsh qatın ústine, atam?

-Qatınlar jatır jolıńda,Maqsetiń piter oyıńda,Tetigi baydıń qolında,Jıńq ete almas saǵan, qızım.

-Ol úsh qatın bayda bolsa,Keń saraylı jayda bolsa,Qızıńdı ber, payda bolsa,Basqa sózdi qoyǵıl, atam.

-Qırqılsın bul qızıl tiliń,Tezirek qarap bolsın kúniń,Ashılǵanda solsın gúliń,Meni hayran ettiń, qızım.

-Emese seniki jónbe?Ol úsh qatın mennen kem be?Altın menen gúmis teń be?Hesh bilmegen parqın, atam.

***

-Qızım ólgenshe tek júrme,Teńiń menen dáwran súrme,Qorlıq kórseń mennen kórme,Dep kátquda tilin tarttı.

Ǵarrı sózden qaldı toqtap,Barlıq kúshin belge toplap,Jipe-jiksiz qızdı boqlap,Ashıw menen mindi attı.

Kúni menen otsız turǵan,Ash bolıp dińkesi qurıǵan,At ayaǵın bastı zordan,Há degende júrmey qattı.

Meniń jayımdı bilmeyseń dep,Ashtan sirá ólmeyseń dep,Nege shawıp júrmeyseń dep,Atqa kerilip qamshı tarttı.

Qamshı tiygen soń sanına,Ushı oraldı shamına,Qattı batqan soń janına,At ǵarrını alıp qashtı.

Ot salmay burın minbegen,Tulparday qamshı súymegen,Shamına shıbıq tiymegen,At awzınan kóbik shashtı.

Mańlayın qurttı ǵarrınıń,Kátquda bolǵan sorlınıń,Ash yabı islep zorlıǵın,Há degende aranı ashtı.

Haslı hayўan áste ketpey,Ǵarrınıń aytqanın etpey,Attı irkiwge kúshi jetpey,Albıraqlap jaman sastı.

Ala quyın jónsiz shawıp,Kátqudaǵa tuwdı qawip,Gá duzelip, gáhi awıp,Kóp awılǵa aralastı.

At kiyatır qıyallanıp,Iytler shıqtı shaballanıp,Mayda ballar qıyqıw salıp,Atqa qarap topıraq shashtı.

***

Esitseńiz sózdi attan,Biy ıqtıyar elge shapqan,Balalar shashqan topıraqtan,At qaymıǵıp ketken eken.

Kóterilip ǵarrınıń bóksesi,Zángiden tayıp ókshesi,Jerge duwrılanıp eńsesi,Attan awıp túsken eken.

Ǵarrı qaldı attan qulap,Quw aǵashtay jerge sulap,Jan túrshigip, eti juwlap,Jan alqımǵa kelgen eken.

Bádeninen dińke ketip,Hazarı miyine ótip,Kátquda shal qıymıl etip,Omırawın kótergen eken.

Alalmadı ózin biylep,Demish zorǵa aldı siyrek,Kóreyin dep azıraq sóylep,Aўzın qıbırlatqan eken.

Janı kelip tur iyeklep,Sóz sóyledi zordan eplep,Tura almay jatıp gáplep,Kewlindeginin aytqan eken:

-Ásilik etip qudayǵa,Ǵarrı at jarısıp tayǵa,Sawshı bolaman dep bayǵa,Sawdalarǵa túsken basım.

Janım sawda jetpey elge,Tiriley ayaǵım górde,Qalarman ba usı jerde,Elge kúlki bolǵan basım.

Ásbi jállap tilin alıp,Aldaw sózge qulaq salıp,El-jurtqa rásўa bolıp,Jaman atqa qalǵan basım.

Ínjıltpayman dep dosımdı,Kózimnen tóktim jasımdı,Jas etip ǵarrı basımdı,Qızǵa jawshı bolǵan basım.

Barǵan menen sapar ońbay,Kewilde degenim bolmay,Ashılmaǵan mına mańlay,Qula dúzde qalǵan basım.

Qayteyin buzdım sánimdi,Iyt, qus jer boldı tánimdi,Tándegi shiyrin janımdı,Janǵan otqa salǵan basım.

Aytıp bola almay aq sózin,Ólim topıraq bastı júzin,"Hesh toymaǵan eki kózim,Bir qısım shańǵa tolǵan basım"

***

Bul sózimde ǵalet joqdur,Zalımlardıń kewli toqdur,Zaman solay buzılıp tur,Kóz jastı kim kórer eken?

Báyit xatqa sızılıp tur,Jarlı-gedey ezilip tur,Zaman belli buzılıp tur,Ádil zaman keler me eken?

Shadlanısıp toylar toylap,Erkimizge kúlip-oynap,Hayalıw-qız kúndey jaynap,Júrer kúnler bolar ma eken?

Berdimurat, halıńdı bil,Payda joq bolsań da búlbil,Sendaǵı keterseń bir kún,Sózim tamam bolǵan eken.

Berdaq Ǵarǵabay ulı qosıqları